Teleskop VLT zarejestrował krótkotrwały ślad po uderzeniu stopnia Falcon 9 w Księżyc

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) poinformowało o niezwykłym zjawisku, zarejestrowanym przez największy teleskop naziemny VLT (Very Large Telescope). Na zdjęciach, uzyskanych w ramach zwykłego monitorowania powierzchni Księżyca, zauważono jasny ślad, który pojawił się zaraz po tym, jak na początku września na Księżyc spadł stopień rakiety nośnej Falcon 9.

Falcon 9, należący do firmy SpaceX, regularnie wykorzystuje pierwszy stopień po wykonaniu głównej misji. W przypadku, gdy cel lotu nie wymaga powrotu na Ziemię, stopień kieruje się w stronę Księżyca, gdzie następuje jego kontrolowane opadanie. Przy zderzeniu z lunarnym regolitą powstaje chmura wyrzutu, która może być zarejestrowana z Ziemi przy sprzyjających warunkach obserwacyjnych.

Charakterystyka śladu

Zgodnie z danymi uzyskanymi z VLT, ślad był widoczny mniej niż dziesięć minut. Analiza spektralna wykazała, że w jego składzie znajdują się atomy sodu i litu – pierwiastki charakterystyczne dla księżycowego gruntu, a także możliwe ślady paliwa i materiałów stopnia. Obecność sodu tłumaczy się tym, że często występuje w postaci tlenków w regolicie, a lit może być wynikiem termicznego rozkładu ogniw akumulatorowych.

Czas trwania obserwacji wskazuje, że chmura szybko się rozprasza w próżni Księżyca, gdzie nie ma atmosfery zdolnej do zatrzymywania cząstek. Niemniej jednak, nawet tak krótkotrwałe zjawisko dostarcza naukowcom unikalnych danych o procesach zachodzących podczas zderzenia obiektów sztucznych z ciałami naturalnymi.

Kontekst i znaczenie obserwacji

Wydarzenie stało się pierwszym zarejestrowanym w czasie rzeczywistym śladem po upadku statku kosmicznego na Księżyc, obserwowanym przez teleskop naziemny. Wcześniej podobne zjawiska rejestrowano tylko z sond orbitalnych lub w postaci nagrań wideo wykonanych przez astronautów. Możliwość obserwacji takich procesów z Ziemi otwiera nowe perspektywy dla badania interakcji kosmicznych odpadów z powierzchnią Księżyca.

Oprócz zainteresowania naukowego, takie obserwacje są ważne z punktu widzenia kontroli nad kosmicznymi odpadami. Upadki stopni i innych elementów na Księżyc mogą wpływać na przyszłe misje, w tym na plany dotyczące budowy baz księżycowych i stacji badawczych. Zrozumienie, jak materiał rozkłada się po uderzeniu, pomaga planować bezpieczne strefy lądowania i minimalizować ryzyko zanieczyszczenia.

W ramach międzynarodowej współpracy obserwatoria już przekazały uzyskane dane spektralne do otwartego archiwum, gdzie będą mogły je badać badacze z różnych krajów. Oczekuje się, że dalsza analiza pomoże doprecyzować skład lunarnych regolitów w strefie uderzenia i ocenić stopień wpływu sztucznych materiałów.

W ten sposób obserwacja VLT potwierdziła, że nowoczesne teleskopy naziemne są w stanie rejestrować nawet krótkotrwałe i subtelne zjawiska na powierzchni Księżyca, dostarczając cenny materiał dla nauki i praktyki lotów kosmicznych.

Źródło: N+1