NASA wystrzeliła teleskop Romana: następca Hubble'a z nowym polem widzenia

• NASA wystrzeliła teleskop Roman 30 sierpnia na Falcon Heavy
• Roman będzie działał w punkcie L2, pierwsze zdjęcia w 2027 r.
• Kamera WFI obejmuje pole widzenia 100 razy szersze niż Hubble
• Misja zbada ciemną energię, ciemną materię i znajdzie ~2500 egzoplanet

30 sierpnia o 07:26 czasu wschodniego (14:26 czasu moskiewskiego) z platformy 39A Centrum Kosmicznego imienia Kennedy'ego wystartował teleskop Nancy Grace Roman Space Telescope. Start zrealizował rakietowy nośnik SpaceX Falcon Heavy; po 32 minutach urządzenie oddzieliło się od drugiego stopnia i kontynuowało lot autonomicznie. Łączność z teleskopem została nawiązana natychmiast, potwierdzono rozłożenie paneli słonecznych i dolnej części osłony przeciwsłonecznej. Dwie boczne stopnie Falcon Heavy pomyślnie wróciły na miejsca lądowania, centralny stopień nie był ratowany.

Droga do punktu L2 i przygotowanie do pracy

Po wyjściu z atmosfery Roman wyruszy w trzy miesięczną podróż do punktu Lagrange'a L2 układu Słońce-Ziemia, znajdującego się około 1,5 mln km od planety. W tym samym regionie znajduje się już teleskop James Webb, jednak każde urządzenie będzie poruszać się po swojej orbicie. W trakcie lotu specjaliści rozłożą antenę i pokrywę teleskopu, skorygują trajektorię i przeprowadzą kalibrację instrumentów naukowych. Pierwsze obrazy naukowe planuje się opublikować na początku 2027 roku.

Specyfikacje techniczne

Główne lustro Romana, podobnie jak w przypadku Hubble'a, ma średnicę 2,4 m, co zapewnia porównywalną rozdzielczość. Główna różnica to 300-megapikselowa kamera podczerwieni Wide Field Instrument (WFI), zdolna do uchwycenia obszaru nieba co najmniej sto razy szerszego niż pole widzenia Hubble'a. Jedno zdjęcie Romana będzie zawierać informacje równoważne stu obrazom Hubble'a. W ciągu pierwszych pięciu lat misji planowane jest zbadanie ponad 50 razy większej części nieba niż w ciągu trzydziestu lat pracy Hubble'a.

Teleskop Roman będzie pełnił rolę „szerokokątnego” obiektywu, podczas gdy James Webb pozostaje „teleobiektywem”. Webb jest w stanie szczegółowo badać małe obszary i pojedyncze odległe obiekty, a Roman będzie tworzył ogromne panoramy, znajdował rzadkie galaktyki, supernowe, czarne dziury i inne interesujące cele do późniejszego szczegółowego badania.

Jednym z głównych zadań naukowych Romana będzie badanie ciemnej materii i ciemnej energii, które, według współczesnej kosmologii, stanowią około 95% masy-energetycznej zawartości Wszechświata. Teleskop będzie obserwował ponad 2 miliardy galaktyk, tworząc trójwymiarową mapę ich rozmieszczenia. Analiza soczewkowania grawitacyjnego, supernowych i rozmieszczenia galaktyk pozwoli naukowcom sprawdzić przyczyny przyspieszonego rozszerzania się Wszechświata i ocenić, jak dokładnie obowiązująca teoria grawitacji opisuje procesy na kosmicznych skalach.

Drugim ważnym obszarem jest poszukiwanie i charakterystyka egzoplanet. Roman wielokrotnie sfotografuje setki milionów gwiazd w kierunku centrum galaktyki, rejestrując zmiany ich jasności spowodowane grawitacyjnym mikrosoczewkowaniem. Ta metoda pozwala na odkrywanie małych planet znajdujących się na odległych orbitach, a także swobodnie unoszących się światów. Według szacunków NASA, w trakcie misji teleskop może zidentyfikować około 2500 nowych egzoplanet oraz dziesiątki tysięcy obiektów odkrytych metodą tranzytową.

Do bezpośredniego fotografowania egzoplanet w składzie Romana przewidziano eksperymentalny koronograf – urządzenie optyczne, które blokuje jasne światło gwiazdy, umożliwiając dostrzeganie słabego odbitego światła jej planet. To otworzy możliwość badania właściwości atmosferycznych i składu potencjalnie zamieszkałych światów.

Źródło: 3DNews