Przejście na rekombinowaną szczepionkę przeciwko półpaścowi zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych o 9 %.

• Przejście od szczepionki żywej do rekombinowanej zmniejsza ryzyko CVD o 9 % w ciągu 7 lat.
• Redukcja ryzyka jest bardziej wyraźna u kobiet (≈11 %) niż u mężczyzn (≈7 %).
• Preparaty rekombinowane są bezpieczniejsze dla osób z osłabionym układem odpornościowym.

W latach 2023‑2024 grupa epidemiologów z Wielkiej Brytanii przeprowadziła naturalny eksperyment, porównując dwa pokolenia szczepionek przeciwko półpaścu (herpes zoster). Pierwsze pokolenie – żywe preparaty atenuowane, które były stosowane w krajowym programie immunizacji przez ponad dziesięć lat. Drugie – szczepionki rekombinowane, oparte na białkowym podjednostce wirusa, zatwierdzone w 2018 roku.

Metodologia badania

Naukowcy przeanalizowali dane ponad 300 000 pacjentów, którzy otrzymali pierwszą szczepionkę w latach 2005‑2015, i porównali je z tymi, którzy zostali zaszczepieni preparatem rekombinowanym w latach 2018‑2022. Do oceny ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych wykorzystano rejestry hospitalizacji i umieralności, a także informacje o chorobach współistniejących. Średni okres obserwacji wyniósł siedem lat po szczepieniu.

Głównym rezultatem było odkrycie zmniejszenia łącznego ryzyka trzech poważnych stanów – choroby wieńcowej, przewlekłej niewydolności serca i udaru niedokrwiennego – o 9 % u osób otrzymujących rekombinowaną szczepionkę w porównaniu z tymi, którzy zostali zaszczepieni szczepionką żywą. Wskaźnik ten utrzymywał się przez cały okres obserwacji.

Oddzielna analiza wykazała, że stopień zmniejszenia ryzyka różnił się w zależności od płci. U kobiet względne zmniejszenie ryzyka wyniosło około 11 %, podczas gdy u mężczyzn – około 7 %. Autorzy wiążą te różnice z znanymi polimorfizmami odpowiedzi immunologicznej oraz z tym, że kobiety w średnim wieku są bardziej wrażliwe na reakcje poszczepienne.

Znaczenie uzyskanych danych wynika z faktu, że półpasiec często towarzyszy długotrwałemu zespołowi bólowemu (neuropatia popółpaścowa), który sam w sobie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych. Zmniejszenie częstości tych powikłań może zmniejszyć obciążenie systemu opieki zdrowotnej i poprawić jakość życia pacjentów.

Szczepionki rekombinowane, w przeciwieństwie do żywych, nie zawierają osłabionego wirusa, co czyni je bezpieczniejszymi dla osób z osłabionym układem odpornościowym. Ponadto wywołują bardziej stabilną odpowiedź immunologiczną, co potwierdza wyższy poziom przeciwciał w dłuższej perspektywie.

Uzyskane wyniki wspierają zalecenia międzynarodowych organizacji, takich jak CDC i EMA, dotyczące przejścia na stosowanie preparatów rekombinowanych w krajowych kalendarzach szczepień. W Wielkiej Brytanii już rozpoczęto proces zastępowania żywych szczepionek nowymi, a podobne kroki planowane są w kilku krajach europejskich.

Niemniej jednak badacze zauważają, że potrzebne są dodatkowe obserwacje, aby ocenić długoterminowy efekt trwający ponad siedem lat, a także w celu wyjaśnienia mechanizmów łączących szczepienie przeciwko półpaścu z redukcją ryzyka sercowo-naczyniowego.

Źródło: N+1