Europa uznana za miejsce powstania latających ssaków
- Pierwsze nietoperze pojawiły się w Europie około 60 mln lat temu
- Następnie rozprzestrzeniły się w Afryce i kolejno objęły wszystkie kontynenty
- Rząd nietoperzy składa się z 21 rodzin, zgrupowanych w dwa podrzędy
W niedawnym badaniu opublikowanym w czasopiśmie Nature międzynarodowy zespół paleontologów i genetyków przedstawił nową rekonstrukcję historii ewolucyjnej nietoperzy (Chiroptera). Autorzy wykorzystali sekwencje genomowe współczesnych gatunków oraz skamieniałości datowane na różne okresy geologiczne, aby zbudować oś czasu pojawienia się i dalszego rozwoju tego rzędu.
Analiza wykazała, że pierwsze przedstawiciele nietoperzy pojawiły się na terenie współczesnej Europy w późnym paleocenie, około 60 milionów lat temu. To tutaj, według badaczy, po raz pierwszy nabyli zdolność do aktywnego lotu, co otworzyło im nowe nisze ekologiczne.
Po pojawieniu się w Europie te ssaki szybko zaczęły migrować. Początkowy strumień osiedlenia doprowadził je do Afryki, skąd kolejne fale rozprzestrzeniły się do Ameryki Północnej i Południowej, a także do Azji i Australii. Taki scenariusz wyjaśnia szerokie geograficzne rozprzestrzenienie ponad 1 400 współczesnych gatunków.
Podział taksonomiczny
Badanie również doprecyzowało systematykę rzędu. Naukowcy potwierdzili, że nietoperze dzielą się na 21 rodzin, pogrupowanych w dwa podrzędy – yin‑nietoperzy (Yinpterochiroptera) i yan‑nietoperzy (Yangochiroptera). Taki podział odzwierciedla głębokie różnice genetyczne, odkryte w analizie DNA.
Wcześniej większość hipotez wskazywała na kontynent azjatycki lub afrykański jako możliwy centrum powstania nietoperzy. Nowe dane podważają te wyobrażenia, proponując bardziej południowo‑europejski punkt wyjścia i pokazując, jak połączenie dowodów genetycznych i paleontologicznych może zmienić obraz starożytnej biogeografii.
Zrozumienie miejsca pochodzenia nietoperzy ma ważne konsekwencje dla badania ich radiacji adaptacyjnej. Latające ssaki odegrały kluczową rolę w zapylaniu, rozprzestrzenianiu nasion i kontrolowaniu populacji owadów, a ich szybki wzrost w różnorodnych ekosystemach po pojawieniu się w Europie wyjaśnia ich współczesne znaczenie ekologiczne.
Autorzy zauważają, że dalsze badania skamieniałości z innych regionów oraz bardziej szczegółowa analiza genomu mogą wyjaśnić szlaki migracji i ramy czasowe pojawienia się poszczególnych rodzin. Takie dane pomogą lepiej zrozumieć, jak zmiany klimatu i wydarzenia geologiczne wpływały na ewolucję nietoperzy.
Ogólnie rzecz biorąc, praca pokazuje, jak nowoczesne metody genetyki pozwalają na rewizję ustalonych poglądów na temat starożytnych grup zwierząt i podkreśla potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do badania historii ewolucyjnej.
Źródło: N+1
