Klimatyzator czy grzejnik: co skuteczniej ogrzeje pokój zimą
- Grzejnik olejowy i panel na podczerwień dostarczają około 1 kWh ciepła na 1 kWh energii elektrycznej
- W sprzyjających warunkach klimatyzator inwerterowy może dostarczyć 3–5 kWh ciepła na 1 kWh energii elektrycznej
- Gdy temperatura na zewnątrz spada, wydajność klimatyzatora maleje, a precyzyjny termostat pomaga uniknąć przegrzania
Jak działają trzy sposoby ogrzewania
Wyboru między grzejnikiem olejowym, panelem na podczerwień a klimatyzatorem z funkcją grzania nie da się sprowadzić do jednej wartości mocy. Urządzenia te przekazują ciepło na różne sposoby i zużywają różne ilości energii elektrycznej. W przypadku pomieszczenia o powierzchni 15 m² liczy się nie tylko metraż, lecz także straty ciepła budynku: jak wyjaśnia specjalista, to właśnie je trzeba zrekompensować, aby utrzymać komfortową temperaturę. Dlatego urządzenia warto porównywać z uwzględnieniem warunków panujących w konkretnym pomieszczeniu.
Grzejnik olejowy ogrzewa przede wszystkim powietrze przez konwekcję, choć część ciepła przekazuje również przez promieniowanie. Jego szczególna cecha ujawnia się po wyłączeniu: rozgrzany olej jeszcze przez pewien czas oddaje zgromadzone ciepło. Nie oznacza to, że urządzenie wytwarza więcej energii w przeliczeniu na jednostkę zużytej energii elektrycznej, ale ciepło nie znika natychmiast po wyłączeniu grzałki. Ta bezwładność odróżnia je od urządzeń, które przestają ogrzewać pomieszczenie zaraz po zakończeniu pracy.
Panel na podczerwień ogrzewa przede wszystkim przedmioty i powierzchnie znajdujące się w zasięgu jego promieniowania, a powietrze nagrzewa się dopiero od nich. Dlatego efekt zależy od rozmieszczenia: przy bezpośrednim oddziaływaniu panel dobrze ogrzewa osoby znajdujące się w pobliżu, ale przeszkoda na drodze promieniowania zmniejsza skuteczność takiego ogrzewania. W pomieszczeniu, w którym strefa działania jest zasłonięta, odczuwane ciepło może być słabsze, nawet jeśli sam panel działa. To istotna praktyczna różnica w porównaniu z ogrzewaniem konwekcyjnym.
Ile energii elektrycznej potrzeba, aby uzyskać ciepło
Klimatyzator inwerterowy działa inaczej: przenosi energię cieplną z zewnątrz do wnętrza pomieszczenia, czyli działa jak pompa ciepła. Według szacunków Andrzeja Jaworskiego, w sprzyjających warunkach na jedną kilowatogodzinę energii elektrycznej urządzenie może przekazać od trzech do pięciu kilowatogodzin ciepła. Taki wskaźnik wyjaśnia, dlaczego klimatyzator może zużywać mniej energii elektrycznej niż zwykły grzejnik. To porównanie dotyczy jednak efektywności przetwarzania energii, a nie niezmiennej pracy w każdych warunkach pogodowych.
W przypadku grzejnika olejowego i panelu na podczerwień zależność jest prostsza: jedna kilowatogodzina zużytej energii elektrycznej daje w przybliżeniu jedną kilowatogodzinę energii cieplnej. W przypadku klimatyzatora wynik zmienia się wraz z temperaturą na zewnątrz. Przy +5…+8 °C można, jak twierdzi ekspert, uzyskać nawet pięć kilowatogodzin ciepła z jednej kilowatogodziny energii elektrycznej. Gdy temperatura spada poniżej zera, wydajność maleje, a przewaga pompy ciepła staje się mniej wyraźna.
Spadek wydajności klimatyzatora podczas mrozów może być na tyle znaczny, że w pewnym momencie urządzenie przestanie działać wydajniej niż grzejnik olejowy lub panel na podczerwień. W materiale nie podano, gdzie dokładnie znajduje się ten punkt: wynik zależy od temperatury na zewnątrz i warunków pracy urządzenia. Dlatego maksymalnego wskaźnika pięciu kilowatogodzin ciepła nie można odnosić do całej zimy. Ogólnie klimatyzator został wskazany jako najbardziej ekonomiczne rozwiązanie, ale jego przewaga nie jest bezwarunkowa.
Termostat i straty ciepła w pomieszczeniu
Nawet urządzenie o wysokiej sprawności nie eliminuje zapotrzebowania pomieszczenia na ciepło. Jak mówi Jaworski, potrzebna ilość energii zależy od strat ciepła, a te są związane ze specyfiką pomieszczenia. Znaczenie mają wysokość sufitu, wymiary okien i położenie pomieszczenia: może ono znajdować się w narożniku lub wewnątrz budynku. Dlatego ten sam model niekoniecznie sprawdzi się równie dobrze w pomieszczeniach o takiej samej powierzchni. Sama powierzchnia 15 m² nie wystarczy, by określić potrzebną moc.
Termostat wpływa na to, jak dokładnie urządzenie utrzymuje zadaną temperaturę i czy nie przegrzewa pomieszczenia. Ekspert poleca urządzenia z precyzyjnymi termostatami elektronicznymi i podaje jako przykład dokładność około ±0,1°C w urządzeniach francuskich producentów. Termostaty mechaniczne i proste elektroniczne mogą włączać ogrzewanie dopiero po spadku temperatury o 1–2°C, a następnie wyłączać je po takim samym przekroczeniu zadanej wartości. W rezultacie temperatura wyraźnie się waha.
Stabilne utrzymywanie temperatury może ograniczyć niepotrzebne zużycie energii, ponieważ przegrzewanie zwiększa różnicę między temperaturą wewnątrz i na zewnątrz, a wraz z nią rosną straty ciepła. Jaworski podaje szacunek: podniesienie temperatury w pomieszczeniu o 1 °C ponad wymagany poziom, na przykład z +20,5 do +21,5 °C, może zwiększyć zużycie energii elektrycznej o 6–7%. Precyzyjny termostat pomaga uniknąć takiego przegrzewania. Nie jest to obietnica jednakowych oszczędności w każdym pomieszczeniu, lecz wyjaśnienie roli regulacji temperatury.
Jak dopasować moc urządzenia do pomieszczenia
Oceniając wymaganą moc, specjalista osobno bierze pod uwagę wysokość sufitu, która w pokojach mieszkalnych wynosi zwykle 2,5–2,8 m. Im wyższy sufit, tym więcej powietrza trzeba ogrzać i tym większe mogą być straty ciepła przez górną część pomieszczenia. Warunki zmieniają także wielkość okien i położenie pokoju w budynku. Dlatego zaleceń dotyczących mocy nie można stosować bez uwzględnienia izolacji: urządzenie odpowiednie do dobrze zaizolowanego pokoju może okazać się niewystarczające w słabo zaizolowanym.
W skrajnym przypadku słabo zaizolowanego mieszkania ekspert podaje orientacyjne zużycie na poziomie 100 W na metr kwadratowy. W przypadku pokoju o powierzchni 15 m² oznacza to, że grzejnik olejowy powinien mieć moc co najmniej 1,5 kW, a panel na podczerwień — 1,2 kW. To przykład niekorzystnych warunków, a nie uniwersalna norma dla każdego mieszkania. Przy lepszej izolacji, jak mówi Jaworski, mogą wystarczyć urządzenia o mocy 1 kW lub 800 W.
Do ogrzania takiego pomieszczenia klimatyzator o poborze mocy 600–800 W może, według specjalisty, dostarczać 2,5 kilowatogodziny energii cieplnej. To rozwiązanie ma jednak pewną cechę: ogrzewa powietrze, a ciepło utrzymuje się w pomieszczeniu, dopóki urządzenie działa. Grzejnik olejowy po wyłączeniu jeszcze przez jakiś czas oddaje zgromadzone ciepło, natomiast działanie panelu na podczerwień zależy od tego, czy strefa promieniowania pozostaje odsłonięta. Ostateczny wybór zależy jednocześnie od strat ciepła, temperatury na zewnątrz i sposobu użytkowania.
Źródło: UNIAN
