Włoscy naukowcy rozszyfrowali starożytny tekst klinowy za pomocą mikrotomografii

• Włoscy naukowcy wykorzystali mikrotomografię do skanowania zapieczętowanych tabliczek
• Tekst napisany jest pismem klinowym III dynastii Ur, datowany na połowę XXI w. p.n.e.
• Napisy zawierają administracyjne zapisy dotyczące podziału ziarna i podatków

W jednym z muzeów we Florencji przechowywane były dwie małe gliniane tabliczki, pokryte glinianymi kopertami, na których również były naniesione napisy. Do niedawna ich zawartość pozostawała niedostępna, ponieważ otwarcie kopert mogło uszkodzić delikatne artefakty.

Włoscy archeolodzy i fizycy wspólnie wykorzystali mikrokontrolerową tomografię (mKCT) – metodę, która pozwala na uzyskanie szczegółowych trójwymiarowych obrazów wewnętrznej struktury obiektów bez ich zniszczenia. Skanowanie odbyło się w kilku etapach: najpierw uzyskano serię zdjęć rentgenowskich pod różnymi kątami, a następnie za pomocą specjalistycznego oprogramowania stworzono wirtualny model tabliczek i ich kopert.

Uzyskane dane ujawniły napisy zarówno na zewnętrznych kopertach, jak i na ukrytej glinianej powierzchni tabliczek. Tekst napisany jest pismem klinowym, charakterystycznym dla Mezopotamii, i odnosi się do III dynastii Ur – okresu, kiedy centrum władzy znajdowało się w mieście Ur, a kultura osiągała wysoki poziom rozwoju piśmiennictwa i praktyk administracyjnych.

Według szacunków specjalistów, datowanie tabliczek to połowa XXI wieku przed naszą erą. Zbiega się to z znanym rozkwitem Ur, kiedy miała miejsce aktywna produkcja ceramiki, rozwój handlu i formowanie pierwszych instytucji państwowych.

Rozszyfrowanie tekstu pozwoliło naukowcom ustalić, że napisy zawierają zapisy administracyjne: wzmianki o dystrybucji zboża, ewidencję podatków i listy pracowników. Takie dokumenty są cennym źródłem do zrozumienia ekonomicznych i społecznych struktur starożytnych państw sumeryjskich.

Znaczenie zastosowania mikrotomografii

Zastosowanie mkKТ w archeologii otwiera nowe możliwości badania artefaktów, które wcześniej uważano za niedostępne. Technologia pozwala na zachowanie oryginalnych przedmiotów, minimalizując ryzyko ich uszkodzenia, a jednocześnie uzyskiwanie informacji niedostępnych tradycyjnym metodom wykopalisk.

Sukces włoskiego zespołu potwierdza skuteczność interdyscyplinarnego podejścia, łączącego archeologię, fizykę i technologie informacyjne. Oczekuje się, że podobne metody będą stosowane do innych zamkniętych znalezisk, poszerzając naszą wiedzę o starożytnych cywilizacjach.

Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie naukowym Czasopismo Dziedzictwa Kulturowego, gdzie szczegółowo opisano metodologię skanowania, proces przywracania tekstu i kontekst historyczny znalezionych zapisów.

Źródło: N+1