NASA bada sposoby przedłużenia pracy teleskopu Hubble’a i bezpiecznego zakończenia jego misji
- NASA zwróciła się do firm komercyjnych o informacje na temat technologii serwisowania teleskopu Hubble’a i bezpiecznego zakończenia jego misji
- Możliwy powrót teleskopu w atmosferę jest spodziewany w latach 2033–2034; według szacunków NASA misja podnosząca orbitę będzie potrzebna do 2032 roku
- Zapytanie o informacje nie oznacza, że zatwierdzono już którykolwiek z wariantów
NASA poszukuje komercyjnych rozwiązań dla Hubble’a
NASA bada, czy prywatne firmy kosmiczne mogą pomóc przedłużyć działanie teleskopu Hubble’a, który od ponad 35 lat zmienia nasze wyobrażenia o Wszechświecie. 29 października agencja opublikowała zapytanie o informacje na temat komercyjnych technologii serwisowania teleskopu na orbicie. NASA chce się dowiedzieć, czy nowe statki kosmiczne mogą podtrzymać działanie obserwatorium, zwiększyć jego możliwości lub pomóc bezpiecznie zakończyć misję. Samo zapytanie służy zebraniu informacji, a nie zatwierdzeniu konkretnego projektu.
Administrator NASA Jared Isaacman oświadczył, że przed teleskopem Hubble’a wciąż stoją ważne zadania naukowe i że agencja uważa za rozsądne zbadanie możliwości przedłużenia jego pracy. W jego argumentacji łączą się interesy środowiska naukowego i amerykańskich podatników: jeśli istnieją innowacyjne i opłacalne sposoby na przedłużenie eksploatacji aparatu znajdującego się już na orbicie, należy je rozważyć. Oświadczenie nie potwierdza jednak ani istnienia gotowego rozwiązania, ani jego finansowania czy realizacji.
W zapytaniu wskazano kilka kierunków działań, a przedłużenie pracy naukowej nie jest jedynym celem. NASA sprawdza, czy można przenieść teleskop na wyższą orbitę, wysłać statek w celu serwisowania go lub zwiększenia jego możliwości, a także przygotować bezpieczne zakończenie eksploatacji. Wśród rozważanych sposobów wycofania z misji wymieniono kontrolowane sprowadzenie w atmosferę oraz utylizację na orbicie. Na razie wszystkie te scenariusze są rozpatrywane jako możliwości, a nie przyjęty plan.
Dlaczego orbita teleskopu obniża się
„Hubble” znajduje się na niskiej orbicie okołoziemskiej, gdzie pozostałości atmosfery stawiają opór poruszającym się statkom kosmicznym. Nawet na wysokości setek kilometrów gaz nie znika całkowicie: niewielkie hamowanie z czasem obniża orbitę, a statek stopniowo opada ku gęstszym warstwom atmosfery. To powolny proces, ale wpływa na długoterminowe losy teleskopu i ogranicza czas, przez jaki może on pozostawać na obecnej orbicie.
Kluczowym ograniczeniem technicznym jest to, że „Hubble” nie ma układu napędowego, który mógłby okresowo podnosić jego orbitę i kompensować jej obniżanie. Teleskop nie może więc samodzielnie odwrócić tego procesu; zmiana orbity wymagałaby zewnętrznej pomocy. NASA proponuje komercyjnym firmom ocenę takiej możliwości. W zapytaniu agencja nie twierdzi, że odpowiedni statek już istnieje ani że konkretna technologia z pewnością pozwoli bezpiecznie wykonać ten manewr.
Według obecnej analizy NASA prawdopodobny powrót Hubble’a w atmosferę nastąpi między 2033 a 2034 rokiem. Jeśli agencja zdecyduje się zapobiec temu scenariuszowi poprzez podniesienie orbity, misję należałoby przeprowadzić, według jej szacunków, nie później niż w 2032 roku. Oznacza to, że przed upływem tego terminu trzeba nie tylko porównać oferty, lecz także ocenić rozwiązanie, opracować misję i ją zrealizować. Źródło nie podaje terminów wyboru wykonawcy ani zatwierdzenia projektu.
Jakie opcje rozważa agencja
Podniesienie orbity mogłoby przeciwdziałać jej stopniowemu obniżaniu się i być może zapewnić teleskopowi dodatkowe lata obserwacji naukowych. NASA jest również zainteresowana serwisowaniem urządzenia i potencjalnym zwiększeniem jego możliwości. Zapytanie nie wyjaśnia jednak, które konkretnie systemy miałyby zostać zmodernizowane, jakie prace trzeba by przeprowadzić ani jak bardzo mogłaby się zmienić wydajność teleskopu. Dlatego na razie nie można uznać za pewne, że serwisowanie przedłuży jego pracę naukową — agencja jedynie sprawdza, jakie opcje są dostępne.
Zwrócenie się do sektora komercyjnego wynika z tego, że w ostatnich latach możliwości przemysłu w zakresie przechwytywania satelitów i serwisowania ich w kosmosie szybko się rozwijały. Zastępczyni szefa Dyrekcji Misji Naukowych NASA, Nicky Fox, nazwała to powodem do zbadania szerokiego wachlarza rozwiązań dla teleskopu Hubble’a, podczas gdy agencja opracowuje przyszłą flagową misję. Praktycznym celem zapytania jest ustalenie, jakie technologie są dostępne oraz czy mogą stać się wykonalne i przystępne cenowo. Źródło nie podaje odpowiedzi firm ani wyników takiego porównania.
NASA rozważa również scenariusze, w których naukowa działalność teleskopu dobiegnie końca. Jednym z nich jest kontrolowane skierowanie aparatu w atmosferę, innym — jego utylizacja na orbicie. Dzięki temu zapytanie wykracza poza poszukiwanie sposobu na przedłużenie obserwacji: agencja chce także zrozumieć, jak można zorganizować zakończenie misji. Nie ogłoszono jednak jeszcze daty takiej decyzji, konkretnego planu ani wyboru między tymi możliwościami. Sformułowania NASA podkreślają, że chodzi o zbadanie dostępnych możliwości, a nie o formalnie zatwierdzone wycofanie aparatu z eksploatacji.
Wartość naukowa i nierozstrzygnięte kwestie
Hubble działa od ponad trzech dekad i stał się jednym z najbardziej wpływowych obserwatoriów naukowych, jakie kiedykolwiek wystrzelono w kosmos. Jego obserwacje zmieniły sposób, w jaki astronomowie rozumieją kosmos, a sam teleskop nadal dostarcza wyników istotnych dla badań w różnych dziedzinach astronomii. Dlatego pytanie o jego żywotność dotyczy nie tylko stanu orbity: określa, jak długo naukowcy będą mogli korzystać z działającego obserwatorium. Źródło nie precyzuje, jakie konkretnie przyszłe odkrycia mogą zostać dokonane.
Teleskop jest owocem wieloletniej międzynarodowej współpracy NASA i Europejskiej Agencji Kosmicznej. Centrum Lotów Kosmicznych im. Goddarda w Greenbelt w stanie Maryland odpowiada za zarządzanie teleskopem i operacjami misji; dodatkowe wsparcie operacyjne zapewnia Lockheed Martin Space z Denver. Operacje naukowe prowadzi Instytut Naukowy Teleskopu Kosmicznego w Baltimore, zarządzany w imieniu NASA przez Stowarzyszenie Uniwersytetów na rzecz Badań Astronomicznych. Zapytanie o informacje uzupełnia tę strukturę o ocenę możliwości komercyjnych.
Kolejny krok zależy od informacji przedstawionych przez firmy oraz od tego, czy zaproponują one praktyczne i przystępne cenowo rozwiązania. NASA przyjmuje odpowiedzi na zapytanie o informacje do godz. 15:00 czasu wschodniego w poniedziałek 30 listopada; w komunikacie nie podano roku. Na razie nie wiadomo, czy agencja wybierze podniesienie orbity, serwisowanie, jeden ze sposobów zakończenia misji czy inne podejście. Ustalono jedynie orientacyjne terminy: przewidywany powrót w atmosferę w latach 2033–2034 oraz konieczność podniesienia orbity przed 2032 rokiem.
Źródło: ScienceDaily
