Cztery kalkulacje Kremla w wojnie przeciwko Ukrainie: dlaczego stawki Putina wciąż są ryzykowne

• Według oceny WSJ dwie z czterech kalkulacji Kremla jak dotąd wyglądają na nieudane: złamanie ukraińskiej armii i zmuszenie Kijowa do ustępstw za sprawą presji USA.
• Moskwa kontynuuje ataki rakietowe i dronowe na miasta i infrastrukturę Ukrainy, licząc na wyrządzenie szkód gospodarce.
• Kreml może ocenić rezultaty tych kalkulacji na początku 2027 roku; ich wynik oraz trwałość wsparcia dla Ukrainy pozostają niepewne.

Cztery kalkulacje Moskwy i ich różna trwałość

Według oceny przedstawionej w publikacji rosyjska strategia opiera się na czterech kalkulacjach. Dwie z nich wydają się mniej obiecujące: Moskwa liczyła, że ukraińska armia się załamie, a administracja Donalda Trumpa zmusi Kijów do przyjęcia żądań Kremla. Dwie pozostałe kalkulacje dotyczą nie szybkiego przełomu militarnego, lecz długotrwałej presji: ataków rakietowych i dronowych na ukraińską gospodarkę oraz możliwego osłabienia pomocy europejskiej.

Według publikacji negocjacje w Abu Zabi, które odbyły się w tym tygodniu przy mediacji USA, nie świadczą o tym, że Kreml porzucił swoje pierwotne cele. Chodzi o dążenie do podporządkowania Ukrainy i zmiany powojennego porządku w Europie. Sam fakt prowadzenia negocjacji nie oznacza więc, że Moskwa jest gotowa wycofać się ze swoich żądań. Publikacja podkreśla rozdźwięk między procesem dyplomatycznym a deklarowanymi rosyjskimi celami wojskowymi i politycznymi.

Przyjęty horyzont czasowy oceny nie jest przypadkowy w ramach opisanej strategii: większość obserwatorów, na których powołuje się materiał, uważa, że Putin najprawdopodobniej będzie czekał do początku 2027 roku. Do tego czasu Kreml będzie mógł obserwować skutki uderzeń i zmiany sytuacji politycznej w Europie. Następnie rosyjskie kierownictwo, według tej oceny, zdecyduje, czy kontynuować dotychczasowy kurs, czy skorygować taktykę. Zmiana strategii nie jest równoznaczna z rezygnacją z celów ostatecznych.

Presja USA i sytuacja na froncie

Jednym z ważnych oczekiwań Moskwy było to, że powrót Trumpa do Białego Domu i jego obietnica zakończenia wojny w jeden dzień skłonią Kijów do ustępstw. Prezydent USA powiedział Wołodymyrowi Zełenskiemu, że nie ma kart przetargowych, jednak Ukraina nie zgodziła się przekazać terytoriów, których rosyjskie wojska nie zdołały zdobyć. Presja amerykańska opisana w materiale nie doprowadziła więc jak dotąd do rozwiązania terytorialnego, którego domaga się Kreml.

Według publikacji wczesne decyzje administracji Trumpa o niemal całkowitym wstrzymaniu pomocy wojskowej i finansowej dla Ukrainy nie zwiększyły wpływów Białego Domu tak, jak liczyła Moskwa — jedynie je zmniejszyły. Jak zauważono, USA nadal mają jednak możliwości wywierania presji na Kijów. Jako przykład podano nowe zakłócenia w działaniu wojskowego Starlinka, o których poinformował Zełenski. Sieć SpaceX jest wykorzystywana przez ukraińskie wojsko i działa we współpracy z Pentagonem.

W materiale przypomniano również, że w październiku Elon Musk ograniczył już ukraińskiemu wojsku dostęp do Starlinka w związku z napięciami między Trumpem a Zełenskim. Ten epizod pokazuje, że dostęp do infrastruktury technicznej może stać się wrażliwym elementem relacji, ale publikacja nie twierdzi, że nowe zakłócenia mają tę samą przyczynę. Jednocześnie Moskwa zabiega o zniesienie sankcji bez zawieszenia broni i proponuje amerykańskim inwestorom oraz wysłannikom projekty biznesowe.

Uderzenia w gospodarkę i infrastrukturę

Propozycje gospodarcze Kremla nie spotkały się dotąd z szerokim odzewem, choć Biały Dom złagodził już niektóre sankcje, a amerykańscy urzędnicy promują porozumienia z Rosją w ramach procesu pokojowego. Perspektywy dalszego łagodzenia sankcji ogranicza sytuacja polityczna w USA: po niedawnych wyborach śródokresowych, jak wynika z artykułu, Kongres znalazł się pod kontrolą Demokratów. Utrudnia to administracji Trumpa kontynuowanie polityki znoszenia ograniczeń, ale nie dowodzi, że zostanie ona całkowicie zarzucona.

Drugi słaby atut Moskwy wiąże się z frontem. Artykuł podaje, że w tym roku Rosja osiągnęła na wschodzie Ukrainy najgorsze wyniki od 2022 roku, a próby okrążenia ukraińskich linii obronnych we wschodniej części obwodu donieckiego zakończyły się niepowodzeniem. Jak zaznaczono, siły rosyjskie podejmują ostatnią próbę przełamania, zanim zimowe warunki jeszcze bardziej utrudnią ofensywę. Mimo chronicznego niedoboru żołnierzy armia ukraińska nadal stawia opór.

Rosyjskie dowództwo na Ukrainie zmieniano na początku roku, między innymi w związku z krytyką z powodu dużych strat. Jednak zmiana kierownictwa jak dotąd nie doprowadziła do szybkich postępów: ofensywa pozostaje trudna w warunkach nasyconego dronami frontu. Analityk wojskowy Konrad Muzyka zauważa, że drony pomagają obrońcom, a rosyjskie postępy są możliwe przede wszystkim w okresach złej pogody, gdy bezzałogowce działają gorzej. Ogranicza to znaczenie sezonowego oczekiwania Moskwy.

Europejskie wsparcie jako czynnik niepewności

W obliczu niemal zastygłej linii frontu Rosja nasiliła ataki rakietowe i dronowe na ukraińskie miasta oraz infrastrukturę krytyczną. Wśród celów wymienionych w publikacji znalazły się elektrownie, magazyny, czarnomorskie porty zbożowe i mosty na Dnieprze. Uderzenia zagrażają dostawom energii elektrycznej, ogrzewania i wody do miast przed zimą. Materiał opisuje jednak ryzyko i zamiar prowadzenia kampanii, a nie stwierdza, że wymienione usługi zostały już powszechnie wstrzymane.

Kalkulacja zakładająca wyczerpanie gospodarcze wiąże się ze skutkami długotrwałych ataków: jeśli wywołają one kryzys humanitarny i zatrzymają ukraińską gospodarkę, Kijów może potrzebować większego wsparcia finansowego z Europy, by pokryć rosnące wydatki wojskowe. Potencjalne skutki kampanii nie ograniczają się więc do zniszczeń na miejscu, lecz mogą również zwiększyć obciążenie finansowe sojuszników Ukrainy. Skala tych konsekwencji i to, czy doprowadzą one do zatrzymania gospodarki, pozostają w publikacji nieokreślone.

Ostatnim zakładem Kremla jest osłabienie europejskiego wsparcia pod presją wewnętrznych problemów politycznych. W materiale wspomniano o niskim wzroście gospodarczym, napięciach wokół programów społecznych i wysokich cenach energii, a także o rosnącej popularności populistów. Marine Le Pen obiecuje ograniczyć pomoc dla Ukrainy; niemiecka Alternatywa dla Niemiec opowiada się za powrotem do dużych zakupów rosyjskiego gazu; we Włoszech partie z różnych obozów sprzeciwiają się wspieraniu Kijowa. Wynik wyborów i rzeczywista zmiana polityki rządów pozostają jednak nieznane.

Źródło: UNIAN