Szympansy przypisują agencję tylko żywym formom, ignorując obiekty geometryczne
- Szympansy reagują tylko na obiektów wirtualnych przypominających małpy.
- Figury geometryczne, nawet poruszające się, prawie nie wywołują reakcji.
- Morfologia jest głównym kryterium określania agentności.
Badacze z Uniwersytetu Cambridge, Instytutu Maxa Plancka i Uniwersytetu Kalifornijskiego wspólnie badali, jak szympansy określają obecność agentności u innych istot. W tym celu stworzyli wirtualną platformę, na której zwierzęta mogły otrzymywać nagrody pokarmowe, ale tylko pod warunkiem, że ich droga nie będzie zablokowana przez wirtualnych rywali.
Wirtualne bodźce
Jako przeszkody użyto dwóch typów obiektów: „przypominających małpy” – animowane figury, które naśladują kształt i ruchy małp, oraz proste figury geometryczne – piramidy i sześcianu. Oba typy mogły poruszać się po ekranie, jednak tylko pierwsze miały biologiczną morfologię.
Szympansy szybko nauczyły się rozróżniać te obiekty. Kiedy małpo-podobny rywal stał między nimi a nagrodą, zbliżały się do ekranu, stukały w niego rękami i robiły grymasy, próbując "przepchnąć się" do celu. Ruch samego obiektu nie odgrywał decydującej roli – nawet statyczny sylwetka primata wywoływała aktywną reakcję.
W przeciwieństwie do tego, figury geometryczne prawie nie wywoływały reakcji, nawet jeśli aktywnie się poruszały i całkowicie blokowały drogę do nagrody. Szympansy je ignorowały, czekając na pojawienie się bardziej "żywej" przeszkody.
Autorzy interpretują uzyskane dane jako dowód na to, że morfologia jest głównym kryterium przy określaniu agentności u primatów. Wizualne podobieństwo do żywych istot automatycznie aktywuje mechanizmy społeczne, podczas gdy abstrakcyjne formy są postrzegane jako nieożywione.
Te wnioski są zgodne z wcześniejszymi badaniami, które pokazują, że u wielkich małp rozwinięte są umiejętności teorii umysłu: potrafią przewidywać intencje i działania innych osobników. Jednak obecny eksperyment podkreśla, że taki mechanizm przewidywania jest ściśle związany z biologicznym rozpoznawaniem formy.
Zrozumienie, jak zwierzęta rozróżniają życie i martwe, ma kluczowe znaczenie dla badania ewolucji percepcji społecznej. Pomaga to wyjaśnić, jakie procesy neuronowe i poznawcze leżą u podstaw zdolności do empatii i współdziałania.
Badanie „Szympansom przypisuje się agenturę tylko żywym formom” opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the Royal Society B, dostarcza nowego spojrzenia na mechanizmy percepcji społecznej u naszych najbliższych ewolucyjnych krewnych.
Źródło: N+1
