Co się dzieje w organizmie podczas siedmiodniowego postu: wyniki nowych badań

• 12 ochotników przeszło siedmiodniowy post bez jedzenia
• Zmiany w poziomie ~3000 białek zaczęły się pojawiać po 3 dniach
• Średnia utrata wagi wyniosła 5,7 kg (tłuszcz i masa mięśniowa)
• Badanie może stać się podstawą dla leków naśladujących głodzenie

W 2024 roku naukowcy z Instytutu Medycyny Precyzyjnej przy Uniwersytecie Queen Mary i Norweskiej Szkole Nauk Sportowych opublikowali w czasopiśmie Nature Metabolism szczegółowy przegląd tego, jak ludzkie ciało reaguje na długotrwały post. W ramach projektu 12 zdrowych uczestników przeszło siedmiodniowy post, spożywając tylko wodę, a ich krew była pobierana codziennie do analizy.

Metodyka i skala pomiarów

Badacze zmierzyli stężenie około trzech tysięcy różnych białek w osoczu krwi przed rozpoczęciem postu, w każdy z kolejnych dni oraz po wznowieniu odżywiania. Uzyskane dane zostały porównane z informacjami genetycznymi z dużych badań populacyjnych, co pozwoliło określić, które szlaki biologiczne są aktywowane lub tłumione w procesie głodzenia.

Jak się spodziewano, w ciągu pierwszych dwóch-trzech dni organizm przeszedł z wykorzystania glukozy pochodzącej z jedzenia na zapasy tłuszczu. Ta zmiana metaboliczna jest znana od dawna, ale nowe dane pokazały, że po trzecim dniu zaczynają się ujawniać głębsze zmiany w pracy różnych organów.

Zmiany systemowe po trzech dniach

Uczestnicy stracili średnio 5,7 kg, część masy dotyczyła zarówno tkanki tłuszczowej, jak i mięśniowej. Jednak oprócz utraty wagi naukowcy zaobserwowali zmiany w poziomach białek odpowiedzialnych za reakcję immunologiczną, regulację stanu zapalnego, naprawę DNA oraz sygnały między komórkami. Niektóre z tych zmian mogą być potencjalnie korzystne, na przykład wzmocnienie procesów autofagii, ale inne wymagają dalszych badań z powodu możliwych ryzyk.

Badanie potwierdziło również, że ludzki organizm ewolucyjnie przystosował się do okresów braku jedzenia – zdolność do przetrwania bez jedzenia była ważna w warunkach nieprzewidywalnego dostępu do zasobów. W nowoczesnym świecie post praktykuje się z powodów religijnych, kulturowych, medycznych i dietetycznych.

Historycznie głodówka była stosowana w medycynie do leczenia epilepsji, reumatoidalnego zapalenia stawów i innych chorób. Nowe wyniki mogą stać się fundamentem do opracowania „mimetyków głodzenia” – leków zdolnych do reprodukcji części biochemicznych efektów długotrwałego postu bez konieczności całkowitego rezygnowania z jedzenia.

Naukowcy podkreślają, że na razie nie jest jasne, które z odkrytych zmian są jednoznacznie korzystne, a które mogą mieć negatywne konsekwencje. Dlatego wszelkie praktyki długotrwałego głodzenia bez nadzoru medycznego pozostają ryzykowne.

Uzyskane dane otwierają drogę do bardziej ukierunkowanych badań, które mogą prowadzić do nowych strategii terapeutycznych wykorzystujących naturalne mechanizmy adaptacyjne organizmu.

Źródło: ScienceDaily